در مدار فاطمه؛ زن ایرانی و افق کرامت انسانی

یادداشت ویژه ؛ فهیمه فتحی /میلاد حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌ علیها تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه فرصتی است برای بازخوانی جایگاه زن در جهان‌بینی اسلام؛ جهانی که زن را آیینه رحمت الهی می‌شناسد، نه ابزار مصرف و رقابت. در مکتب قرآن، زن تصویر روح خداوند در زمین است؛ همان‌جا که فرمود:
﴿وَنَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی﴾ و از روح خود در او دمیدم. زن، حامل این روح در دو جلوه است: در مادری که انسان می‌سازد و در انسانی که جامعه می‌پرورد. حضرت زهرا (س) در روزگاری که زن به حاشیه رانده شده بود، افقی تازه گشود؛ زنی اندیشمند، عبادت‌گر و کنشگر، که میان رسالت خانه و عدالت اجتماعی پیوندی ناگسستنی برقرار کرد. در نگاه فاطمی، زن صاحب کرامت است، نه تابع؛ محور تربیت، اخلاق و هویت جامعه است، نه تماشاگر آن.
دوم
تمدن غرب، با وجود شعار آزادی، در عمل زن را در مدار بازار و مصرف تعریف کرده است. آنچه آزادی خوانده می‌شود، اغلب چیزی جز رهایی از معنا و پناه فرهنگی نیست. در ساختار سرمایه‌داری، زن از جایگاه انسان صاحب اراده به کالایی تبلیغاتی بدل شده؛ گاه ابزار سیاست، گاه وسیله رقابت و سودآوری اقتصادی. نتیجه، پیدایش نسلی از زنان خسته و بی‌پناه است که از فروپاشی پیوند خانواده و تنهایی اجتماعی رنج می‌برند. حتی بسیاری از اندیشمندان معاصر غرب که به سکولاریسم وفادارند. امروز از بحران هویت زن در جهان مصرفی سخن می‌گویند. در برابر این تصویر، اسلام فاطمی، زن را سرچشمه آگاهی و توازن اخلاقی جامعه می‌داند؛ نه کالا، نه ابزار، بلکه شریک در خلقت و سازنده‌ی تمدن انسانی.
سوم
در تقویم ملی ما، روز میلاد حضرت فاطمه (س) «روز زن و مادر» نام گرفته تا یادآور شود زن می‌تواند در اوج ایمان، در عرصه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی بدرخشد، بی‌آن‌که از هویت اصیل خود فاصله بگیرد. زن ایرانی امروز، در خط امتداد آن مکتب، حضوری مؤثر دارد؛ در دانشگاه و بیمارستان، در آموزش و رسانه، در خانواده و جامعه. زن در اندیشه انقلاب اسلامی، تجسم همان حقیقت فاطمی است: پشتوانه ایمان، حافظ آرامش خانواده و موتور پیشرفت فرهنگی.
جهان خسته از مصرف‌زدگی، به این معنا بیش از هر زمان نیاز دارد: زنی که پیشرفت علمی را با آرامش روحی در یک طراز می‌نشاند. مادر؛ آرام جان و ستون جامعه. مادر، نخستین معلم ایمان و اخلاق است. از دامان او، جامعه بالنده می‌شود. هر جا حرمت مادر حفظ شود، بنیان جامعه استوار می‌ماند. میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) بزرگداشت همین حقیقت است: جایی که عشق، عقل و عبودیت در یک نقطه جمع می‌شوند.
چهارم
جهان معاصر با همه پیشرفت‌هایش، تشنه بازگشت به معنویت زن است؛ زنی که فاطمه (س) مظهر اوست: عفیف و آگاه، مقتدر و عطوف، نماد توازن عقل و مهر. در منطق اسلام، زن در برابر مرد تعریف نمی‌شود، بلکه در کنار انسان معنا می‌یابد. این همان پیامی است که انقلاب اسلامی می‌کوشد در دنیای پرهیاهوی امروز زنده نگه دارد: زن، ستون کرامت انسانی است؛ نه سایه‌ای بر مرد، که نیمه روشنی از حقیقت انسان.