غدیر؛ میقاتِ عدل و میثاقِ عشق

اختصاصی توسکانیوز/دکتر/عزیز عبدالهی/حکایت غدیر، تنها روایتِ آن نیمروزِ تفتیده در پهنه‌ی حجاز نیست؛ غدیر، انفجارِ سهمگینِ نور در بن‌بستِ تاریخ است. آن‌جا که در التهابِ آن بیابانِ بی سایه، زمان از حرکت ایستاد تا زمین تکلیفِ خویش را با حقیقت روشن کند. در آن لحظه‌ی شگرف، وقتی دستِ بلندِ آن مظهرِ جمعِ اضداد بر فرازِ دستانِ پیام‌آورِ خاتم (ص) قرار گرفت، تنها یک جانشین معرفی نشد؛ بل، هندسه‌ی وجودیِ انسان بازطراحی شد. این بازطراحی، یعنی جابجا کردنِ مرزهایِ ماهیتِ آدمی؛ یعنی آموختنِ این حقیقت که در هندسه‌یِ جدیدِ علوی، بزرگیِ انسان نه در وسعتِ سرزمین‌هایِ تحتِ فرمان، که در ساحتِ مروتِ اوست. در این نقشه، اقتدار نه با زور، که با عدل تعریف می‌شود و ثروت نه در داشتن، که در استغنا معنا می‌یابد. غدیر به آدمی می‌آموزد که برای آسمانی شدن، باید از خاک‌ساریِ تعلقاتِ حقیر به بلندایِ استغنایِ مؤمنانه برکشد.
میراث غدیر برای انسانِ امروز، نه یک خاطره‌یِ تاریخیِ دور، که یک سلوکِ مستمر است. شکوه علوی را نباید تنها در لابلای سطورِ تاریخ جست؛ که این شکوه، عینی‌ ترین معنای خویش را در ترازوی عدل و در انبانِ نانِ یتیمان یافته است. آن‌جا که علی (ع) در مسندِ حاکمیت، وصله بر کفشِ خویش می‌زند، در حقیقت دارد به تاریخ می‌آموزد که قدرت، اگر در خدمتِ حق نباشد، از عطسه‌ی بزی بی‌ارزش‌تر است.
این، همان صلابتِ علوی است؛ آمیزه‌ای از ابهتِ کوهستان در برابرِ ستم و تواضعِ خاک در برابرِ مظلوم.
غدیر، آیینه‌یِ همیشه‌تابِ سلوکِ انسانی است؛ میزانی که هر لحظه، عیارِ آدمیتِ ما را در ترازویِ خویش می‌سنجد. مِهرِ علوی، آدمی را از مرتبه‌یِ نازلِ احتیاج و گداییِ تحسین، به مقامِ منیعِ استغنا می‌برد. همان مقامی که در آن، حاکمی چون او، شمعِ بیت‌المال را به وقتِ گفت‌وگویِ شخصی خاموش می‌کند تا نشان دهد که حرمتِ مالِ خلق، نه یک شعارِ سیاسی، که یک تقوایِ زیسته و روزمره است. سلوکِ عینی یعنی همین؛ یعنی در روزگاری که آدم‌ها در تبِ داشتن می‌سوزند، تو آیینِ بودن را برگزینی و چنان قدم برداری که ترازویِ انصافت، ذره‌ای به نفعِ خویش نچرخد.
و باری، غدیر هجرتی است ابدی؛ از منِ محدود به حقیقتِ نامحدود. عینی‌ترین ساحتِ این راه، در همین عدالتِ بی‌اغماض است؛ عدالتی که حتی در برابرِ نزدیک‌ترین کسان، شعله‌ی آتش را گواه می‌آورد تا مبادا سهمی از حقِ مردم جابجا شود. این‌ها نه افسانه است و نه غلو؛ این‌ها واقعیتِ صُلب و سختِ زندگیِ شخصیتی است که غدیر را از یک سنتِ تاریخی، به یک لرزه‌یِ همیشگی بر اندامِ بی‌عدالتی بدل کرد.
انگار هنوز صدایِ علی (ع) از لابلایِ قرن‌ها می‌آید؛ که انسان را نه به سجودی بی‌روح، که به ایستادنی عادلانه فرا می‌خواند. میراثِ غدیر، جشنِ بلوغِ عقلانیت است؛ آن‌جا که آدمی می‌آموزد برایِ آسمانی شدن، باید بر رویِ همین زمین، کریمانه زیست و گره از کارِ فروبسته‌ای گشود.
خوشا آنان که در این میقات، شکوهِ علی (ع) را نه فقط در کلام، که در مرامِ خویش جستند و به دریایِ مواجِ استغنایِ علوی پیوستند.