به مناسبت سالروز ازدواج علی(ع) و فاطمه(س)/ از خانه‌ای کوچک تا الگویی برای تاریخ

اختصاصی توسکانیوزفهیمه فتحی / در تاریخِ انسان، خانه بسیار ساخته‌اند؛ قصرهایی با ستون‌های مرمر، عمارت‌هایی آراسته به زر و حریر، و ایوان‌هایی که صدای پای قدرت در آن‌ها پیچیده است. اما شگفت آن‌که تاریخ، همه آن خانه‌ها را به خاطر نسپرده است. آن چه در حافظه‌ی جانِ آدمی مانده، گاه خانه‌ای کوچک بوده است؛ خانه‌ای با سقفی کوتاه، دیواری گِلی و چراغی کم‌سو، اما سرشار از نوری که قرن‌ها خاموش نشده است. خانه‌ی علی و فاطمه ـ علیهماالسلام ـ از همین جنس بود؛ خانه‌ای کوچک، اما به وسعتِ حقیقت. خانه‌ای که اگر چه از حیثِ داراییِ دنیا، تهی می‌نمود، اما از معنای زندگی لبریز بود. در آن خانه، فقر بود اما حقارت نبود؛ سادگی بود اما اندوهِ تهیدستی نبود؛ قناعت بود و کرامت، و همین دو، آن خانه را تا بلندای تاریخ بالا برد. در روزگاری که بسیاری، ازدواج را میدانِ تفاخر و مسابقه‌ی تجمل ساخته‌اند، بازخوانیِ آن پیوند آسمانی، بیش از همیشه ضروری است. گویی بشرِ امروز، هرچه بر زرق و برق افزوده، از آرامش کاسته است. خانه‌ها بزرگ‌تر شده‌اند، اما دل‌ها کوچک‌تر؛ سفره‌ها رنگین‌تر شده‌اند، اما مهر و مدارا کم‌رنگ‌تر. در چنین زمانه‌ای، نگاه به خانه‌ی علی و فاطمه، فقط رجوع به یک خاطره‌ی مقدس نیست؛ بازگشت به یک الگوست. گفته‌اند جهازِ دختر پیامبر، ساده بود؛ چند ظرف، حصیری، مشکی برای آب و آسیابی دستی. اما مگر عظمتِ زندگی به شمارِ اشیاء است؟ انسان، بیش از آن‌که به اسبابِ رفاه محتاج باشد، به معنای مشترک محتاج است. آن خانه، با همان سادگی، پناهگاهِ آرامش بود؛ زیرا، بنیادش بر محبت نهاده شده بود، نه بر تفاخر. زیباترین جلوه‌ی آن زندگی، شاید همین بود که هر دو، در اوجِ بزرگی، اهلِ فروتنی بودند. علی، آن شمشیرزنِ میدان‌های نبرد، در خانه، همدمِ مهربانِ فاطمه بود؛ و فاطمه، آن بانوی بزرگِ عالمِ معنا، رنجِ زندگی را با لبخندِ ایمان تحمل می‌کرد. آنان به ما آموختند که شکوهِ خانواده، نه در فراوانیِ دارایی، که در وفورِ محبت است. تمدنِ جدید، هر روز ابزارهای بیشتری برای آسایشِ بشر فراهم می‌کند، اما هنوز نتوانسته است نسخه‌ای برای آرامشِ روح بنویسد. راز ماندگاریِ خانه‌ی علی و فاطمه نیز در همین نکته نهفته است؛ آن خانه، محلِ سکونتِ دو انسان نبود، منزلگاهِ فضیلت بود. خانه‌ای که در آن، نان اگر اندک بود، ایمان بسیار بود؛ و اگر دست‌ها خالی بود، دل‌ها سرشار بود. سالروز ازدواجِ امیرالمؤمنین و حضرت فاطمه، تنها مناسبتی برای تبریک گفتن نیست؛ فرصتی است برای تأمل. برای آن‌که از خود بپرسیم چرا با همه‌ی توسعه‌ی ظاهری، راهِ رسیدن به آرامش را دشوارتر کرده‌ایم؟ چرا مراسم‌ها مفصل‌تر و پیوندها سست‌تر شده‌اند؟ و چرا انسانِ امروز، بیش از هر زمان، در میانِ انبوهِ امکانات، احساسِ تنهایی می‌کند؟ شاید پاسخ را باید در همان خانه‌ی کوچک جست‌وجو کرد؛ خانه‌ای که از خاک آغاز شد، اما تا آسمان امتداد یافت و الگویی برای تاریخ شد