به گزارش توسکانیوز به نقل از سایت کارگزاران سازندگی؛ عطریانفر سخنان خود با آوردن مثالی از علم متالورژی تلاش میکند مفهوم «تابآوری» را برای فهم بهتر ظرفیتهای جامعه و حدود تحمل مردم در برابر فشارها روشن کند. بهگفته او، وقتی بر جسمی فلزی فشاری بیش از توانش وارد میشود، نخست واکنش الاستیک نشان میدهد؛ یعنی پس از برداشتن بار، به حالت اول بازمیگردد. اما اگر فشار مستمر باشد یا از نقطهای فراتر رود، آن نقطه «گسست» یا «شکست» را تجربه میکند و بازگشتپذیری از میان میرود. عطریانفر این تصویر را بهمثابه مدلی برای فهم تابآوری اجتماعی بهکار میگیرد: جامعه تا زمانی که فشارها در حد «الاستیسیته» باقی بمانند، میتواند خود را بازیابی کند، ولی وقتی فشارها مستمر یا بیش از ظرفیت باشند، نقطه گسست رخ میدهد.
او توضیح میدهد که در منطق مهندسی و ریاضی هرچه پیوندها و ساختارها مستحکمتر و دقیقتر باشند، نقطه گسست دورتر خواهد بود. به همین ترتیب، جامعهای که حول محورهای مشترک اجتماعی و سیاسی شکل گرفته و دولت را بهعنوان نماینده مردم انتخاب یا دعوت میکند، وقتی دولت در حد وظایف خود عمل کند، تابآوری بیشتری خواهد داشت. عطریانفر بر این نکته تاکید میکند که دولت، هویت ذاتی و مستقل از ملت ندارد. دولت هویت تبعی و نمایندگی دارد و ملت اصالت دارد. بنابراین، دولتها بهعنوان نمایندگان آحاد مردم موظفاند از منابع ملی به نفع همه شهروندان استفاده کنند و این منابع را بهمثابه امانت آیندگان مدیریت کنند.
به گفته عطریانفر، ظرفیتهای ملی مثل نفت و معادن متعلق به آحاد مردم هستند و دولت تنها نماینده ملت در تصدی این منابع است. او هشدار میدهد که اگر دولتها این منابع را بهنفع گروهی خاص مصادره کرده یا رفتارهای تبعیضآمیز در برنامهریزی و تخصیص منابع اعمال کنند، تحمل و تابآوری مردم بهسرعت کاهش خواهد یافت. از دید او، هنگامی که شهروندان احساس کنند منابعِ متعلق به همه مردم، بهنفع عدهای محدود و با توجیهات غیرقابلاقناع به کار گرفته میشود، واکنش و گسست اجتماعی محتمل خواهد شد.
در ادامه، عطریانفر بار دیگر بر این نکته تاکید میکند که تابآوری جامعه ایران نه نامحدود است و نه ازلی. این تابآوری مشروط به رفتار دولت است. دولت باید وفاداری خود را به ملت نشان دهد تا ملت نیز وفادار بماند. مرز باریک میان اعتماد و بیاعتمادی همان نقطهای است که سرنوشت یک ملت و دولت مشخص میشود؛ یا در مسیر تقویت همبستگی ملی گام برداشته میشود، یا در سراشیبی فروپاشی رابطه ملت و دولت. این تحلیلگر سیاسی در پایان هشدار میدهد که اگر حاکمیت به شرایطی برسد که مردم آن را «شکستخورده» بدانند، آن روزی خواهد بود که دولت دیگر نمیتواند انتظار همراهی از ملت داشته باشد؛ حتی اگر بحرانی مهم و حیاتی در راه باشد.
