فرمانداران و مسئولیت های فراموش شده

توسکانیوز/ نقی هدایتی/سال‌هاست که از هر گوشه گیلان، صدای گلایه درباره مدیریت شهری بلند است؛ از بحران مزمن پسماند گرفته تا آشفتگی عمرانی، از عوارض و بودجه‌های بی‌سرانجام تا مصوباتی که یا اجرا نمی‌شوند یا نیمه‌جان روی کاغذ می‌مانند. اما در هر بحثی که قلم را به نقد شهرداری‌ها و شوراها می‌کشیم، دوستانی به درستی یادآور می‌شوند: «چرا از فرمانداری‌ها نمی‌نویسی؟ همان نهاد بالادستی که باید مصوبات شوراها را تأیید کند و بر اجرای قانون در شهرداری‌ها نظارت داشته باشد.»
پرسش بجایی است. زیرا اگر قانون را معیار قرار دهیم ـ نه روایت‌ها و نه تعارفات اداری ـ فرمانداری‌ها تنها یک «حلقه نظارتی» نیستند؛ بلکه ستون میانی ساختار حکمرانی شهری‌اند. ستون اگر بلغزد، سقف مدیریت شهری فرو می‌ریزد، حتی اگر دیوارهای شورا و شهرداری محکم باشد.
با رجوع به وظایف قانونی فرمانداری‌ها، تصویر روشنی به دست می‌آید:
فرماندار باید شورای عمرانی شهرستان را مرتب تشکیل دهد؛ در امور شهرداری‌ها نظارت کند؛ مصوبات شورا را بررسی و اظهارنظر کند؛ بودجه‌ها را کنترل کند؛ برنامه‌های عمرانی را پی بگیرد؛ شکایات مردم را رسیدگی کند؛ از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها جلوگیری کند؛ درباره سازماندهی و تشکیلات شهرداری‌ها نظر دهد؛ درباره صلاحیت شهرداران اظهار نظر کند؛ و حتی برای اجرای نقشه‌های هادی و جامع شهرها مراقبت لازم را انجام دهد.
این فهرست طولانی، نه فقط وظیفه، که «مسئولیت» است؛ مسئولیتی که اگر زمین بماند، پیامد آن درست همان چیزی می‌شود که امروز در مدیریت شهری گیلان می‌بینیم: انباشت مشکلات، سردرگمی شهرداری‌ها، بلاتکلیفی شوراها و بی‌پناهی مردم.
با چنین اختیارات و تکالیفی، فرمانداری‌ها نمی‌توانند خود را در جایگاه «تماشاگر» قرار دهند. نمی‌شود شوراها هفته‌ها و ماه‌ها مصوبه بنویسند و شهرداری‌ها طرح بدهند، اما نهادی که باید بر همه اینها نظارت کند، تنها به ارسال و دریافت نامه بسنده کند. نمی‌شود فاضلاب آرامستان‌ها به رودخانه‌ها بریزد، پروژه‌های عمرانی سال‌ها زمین‌گیر شود، بودجه‌ها در پیچ‌وخم هزینه‌ها گم شود و فرمانداری‌ها در برابر این نابسامانی‌ها سکوت اختیار کنند؛ آن هم زمانی که قانون‌شان را به عنوان ناظر اصلی و تأییدکننده مصوبات معرفی کرده است.
اگر مدیریت شهری با چنین حجم سنگینی از مشکلات روبه‌روست، بی‌راه نیست اگر بخشی از ریشه را در «فقر نظارتی» و «بی‌عملی» فرمانداری‌ها جست‌وجو کنیم. این نقد به معنای نادیده‌گرفتن مسئولیت شوراها و شهرداری‌ها نیست؛ اما نمی‌توان سهم فرمانداران را در این چرخه معیوب نادیده گرفت.
حال، اگر واقعاً چنین نیست و فرمانداران در چارچوب قانون بر همه امور نظارت کرده‌اند، شورای عمرانی را منظم برگزار کرده‌اند، بر بودجه‌ها و مصوبات دقیق بوده‌اند، با شکایات مردم رسیدگی کرده‌اند و جلوی خطاها ایستاده‌اند، بهترین راه آن است که برای اطلاع افکار عمومی گزارش کار منتشر کنند؛ گزارشی شفاف، قابل ارزیابی و مبتنی بر وظایف قانونی.
زیرا مدیریت شهری امروز بیش از آنکه نیازمند شعار باشد، تشنه پاسخگویی است. مردم گیلان حق دارند بدانند حلقه نظارتی که باید حافظ قانون و نظم شهری باشد، در سال‌های گذشته چه کرده و چه نکرده است.
( صفحه اینستا گرام نقی هدایتی )
https://instagram.com/naghi_hedayti