اختصاصی توسکانیوز/ نقی هدایتی /نهم اردیبهشت، روز شوراها، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ یادآور ایدهای است که در متن قانون اساسی ایران جای گرفته و بر مشارکت مردم در اداره امور محلی تأکید میکند. شوراها، بر اساس اصول یکصدم تا یکصد و ششم قانون اساسی، قرار بود جلوهای از عقل جمعی باشند؛ پلی میان شهروند و حاکمیت، میان مطالبه و تصمیم. فلسفه وجودی این نهاد، توزیع قدرت در سطح محلی و سپردن بخشی از سرنوشت شهر و روستا به دست خود مردم است؛ ایدهای که اگر بهدرستی اجرا شود، میتواند هم کارآمدی را افزایش دهد و هم سرمایه اجتماعی را تقویت کند.
دوم؛
با این همه، تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که فاصلهای میان این آرمان حقوقی و واقعیت اجرایی شکل گرفته است. شوراها گاه از کمبود تخصص و دانش مدیریتی رنج بردهاند و گاه از سایه سنگین ملاحظات جناحی و منافع فردی. در برخی موارد، نظارت به جای آنکه دقیق و شفاف باشد، به حاشیه رفته و تصمیمگیریها از پشتوانه کارشناسی کافی برخوردار نبوده است. نتیجه چنین روندی، فرسایش اعتماد عمومی و تضعیف کارآمدی نهادی است که قرار بود نماد مشارکت و همفکری باشد. آسیبشناسی شوراها بیش از آنکه نقد اشخاص باشد، نقد یک سازوکار است؛ سازوکاری که برای احیای آن، باید بر شفافیت، تخصص و پاسخگویی تکیه کرد.
سوم؛
در شهر رشت، این چالشها جلوهای عینیتر یافته است. شهری با پیشینه فرهنگی غنی و ظرفیتهای کمنظیر انسانی، امروز با مشکلات انباشتهای چون بحران پسماند، ترافیک مزمن، زیرساختهای فرسوده و فشارهای زیستمحیطی دست به گریبان است. شوراهای پیشین، به دلایل گوناگون، نتوانستهاند پاسخ درخوری به این پیچیدگیها بدهند و همین امر، نوعی دلزدگی و بیاعتمادی را در میان شهروندان تقویت کرده است. رشت بیش از هر زمان دیگر به نگاهی نو و رویکردی علمی نیاز دارد؛ نگاهی که از سطح شعار فراتر رود و با برنامهای روشن و قابل سنجش، مسیر آینده را ترسیم کند.
چهارم؛
تشکیل شورایی متخصص، برنامهمحور و مشارکتجو برای رشت، ضرورتی انکارناپذیر است. شورایی که ترکیبی از دانش فنی، تجربه مدیریتی و حساسیت اجتماعی را در خود جمع کند؛ که گفتوگو با نخبگان، دانشگاهیان و سازمانهای مردمنهاد را به یک رویه بدل سازد و گزارشدهی شفاف به شهروندان را نه یک تعارف، بلکه یک تعهد بداند. روز شوراها فرصتی است برای بازاندیشی در این مسیر؛ فرصتی برای بازگشت به فلسفه نخستین شوراها، یعنی اتکا به خرد جمعی و مسئولیتپذیری در برابر مردم. اگر این بازگشت صادقانه و آگاهانه صورت گیرد، میتوان امید داشت که رشت نیز از سایه مشکلات انباشته عبور کند و به افقی روشنتر نزدیک شود.
