دفاع مقدس؛ دوران پرهیجان و پرمعنا و پرفایده‌

اختصاصی توسکانیوز/ دکتر عزیز عبدالهی طی یادداشتی ضمن گرامیداشت هفته دفاع مقدس نوشت:طوفان جنگ در ۳۱ شهريور ۵۹ از هوا، دريا و زمين وزيدن گرفت و مرزهاي طولاني ايران را درنورديد و ماشين جنگي عراق به اميد فتحي چند روزه به راه افتاد. ايران در ساعت هاي نخستين سردرگم بود و به درستي نمي دانست چه حادثه اي و با چه گستره اي رخ داده است. دشمن نيز سرمست از پيشروي در خاك ايران در انتظار پيروزي نهايي و دستيابي به اهداف از پيش تعيين شده، لحظه شماري مي كرد.
 هم چنان كه تهاجم ابعاد تازه اي مي يافت، در اين سوي نبرد حماسه اي آرام آرام در حال تولد بود؛ حماسه اي برتر از همه حماسه هايي كه ملت ايران در طول تاريخ خود آفريده بود، حماسه اي مقدس و معنوي كه از درون فرهنگي بارور و ريشه دار و باورهاي ژرف ملتي مومن سرچشمه مي گرفت. اين حماسه كه دفاع مقدس نام گرفت، روز به روز بالنده تر و سرستيز تر شد و چونان كوهي تنومند و استوار در برابر هجوم دشمن قد علم كرد. غلفت دشمن از عوامل بوجود آورنده اين حماسه، موازنه قدرت را كه در ظاهر به نفع او بود، بر هم زد و او را پس از هشت سال نبرد ناكام گذاشت. امام خميني(ره) در اين باره مي فرمايد: آن ها حساب همه چيز را مي كردند الا يك حساب و آن حساب معنويت بود.( امام خميني (ره) ج۱۳، ص۲۷۷)
– بي گمان با شكوه ترين حماسه دفاعي ملت ايران در دوران هشت سال دفاع مقدس رقم خورده است. برجستگي دفاع مقدس در جنگ هاي دويست سال گذشته ايران به علت ناكام ماندن دشمن در دستيابي به اهداف تجاوز بوده است. به راستي چه راز و رمزي در هشت سال دفاع مقدس نهفته است كه آن را به لحاظ ناكام گذاشتن دشمن در دستيابي به اهدافش و حفظ تماميت ارضي ممتاز كرده است. امام خميني (ره) با توكل به خداوند متعال و عزمي راسخ و قاطعيتي كم نظير و نفوذ معنوي كه در ميان ملت و رزمندگان داشت، توان روحي و معنوي آنان را براي مقابله همه جانبه با دشمن بسيج و ساماندهي كرد. وحدت و حضور يكپارچه ملت به ويژه عالمان دين و گستره مدافعان در شكل نيروهاي بسيج كه نقش حياتي و كار ساز بر عهده داشتند، ديگر ويژگي ممتاز و بي سابقه دفاع مقدس است. تمسك فرماندهان و رزمندگان به فرهنگ ناب اسلامي، الهام گرفتن از باورهاي ژرف ديني، اقتدا به سيره جهادي معصومان(ع) به ويژه نهضت حركت آفرين عاشورا، آراسته شدن به ارزش هاي پيروزي آفرين اسلامي و اميد داشتن به امدادهاي غيبي از جمله اين ويژگي هاست.
 جنگ تحميلي با همه مصائب و مشكلات و ويراني‏ها، سبب شد در بحبوحه تنگناهاي اقتصادي، رواني و اجتماعي، شكل خاصي از روابط اجتماعي شكل بگيرد. اين شكل خاص از روابط اجتماعي و هنجارها و ارزش‏هاي ناشي از آن، سرمايه اجتماعي براي ايران در حال جنگ محسوب مي‏شد. در زمان جنگ به دليل موقعيت بحراني و بسترهاي اجتماعي و فرهنگي و مذهبي جامعه ايران، با نفي گرايشات فردگرايانه و ترويج روحيه جمع‏گرايي، مراودات اجتماعي دستخوش تغيير شد. اين شكل خاص از روابط اجتماعي باعث افزايش انسجام ملي و فرهنگي، كاهش قوم‏مداري و تضادها و شكاف‏هاي مذهبي شد و تك تك افراد جامعه را در يك صف واحد در برابر متجاوز قرار داد.
اين جنگ يك واقعه كم نظير در تاريخ معاصر ايران بود كه با نبردها، وقايع و رويدادهاي ديگر، هم به دليل وسعت و شدت و هم به علت اشتياق مردم جهت شركت در جبهه‏هاي نبرد تفاوت دارد. مشاركت همه جانبه ايراني‏ها از تمام اقوام و اديان در دفع تجاوز، تعاون و همكاري در كارها، حفظ وحدت ملي در رويارويي با تضادها و تعارض‏هاي داخلي، انتقال بدون چشم داشت تجربه‏ها، ميهن‏پرستي، كمك‏هاي مالي و جاني در دفاع از انسجام ملي، رواني و فرهنگي ايرانيان صرف نظر از هر دين و قومي حكايت دارد. عملكرد مردم ايران در جنگ، نمايش تلاش يك ملت منسجم و داراي مشتركات فرهنگي زيادي است كه در اين فرهنگ جنبه‏هاي عام آن، جنبه‏هاي خاص را تحت الشعاع قرار داده است.
 در دوران هشت ساله دفاع مقدس روحيه همياري، اعتماد متقابل، ايثار، مقاومت و مسائلي از اين دست در فضاي عمومي جامعه به عنوان ارزش شناخته شدند. اين شكل خاص از روابط اجتماعي همان است كه از آن تحت عنوان سرمايه اجتماعي ياد مي‏شود. در واقع، وجود سرمايه اجتماعي در جامعه، به لحاظ شكل و ماهيت روابط اجتماعي (هنجارهاي اعتماد و همياري) و به واسطه تراكم در روابط اجتماعي و روابط بين گروهي، سوگيري ارزش‏هاي عامگرايانه را جايگزين ارزش‏هاي خاص گرايانه مي‏كند و از سوي ديگر با شكل‏گيري هنجارهاي اعتماد و همياري از طريق گسترش روابط اجتماعي در شبكه‏ها، مانع بروز فردگرايي در اشكال منفي آن مي‏شود.
پاسداشت يك حماسه از آن رو اهميت و ضرورت دارد كه نسل هاي بعدي مي توانند آن را در آزمون هاي سخت حوادث سرمشق قرار دهند و از پيام و دستاوردهاي سترگ حماسه سازان الهام و نيرو بگيرند. اين حماسه بزرگ و مقدس بايد به عنوان ميراثي گران سنگ در ذهن ملت ايران باقي و از آفت تحريف مصون بماند. تنها در اين صورت است كه آيندگان و كساني كه دوران پر افتخار دفاع مقدس را درك نكرده اند، مي توانند اين ميراث را در منظر ديدگان خويش قرار دهند و از اندوخته هاي گران بهاي آن سود جويند. جوانان برومند ميهن اسلامي بتوانند با تمسك به اين عوامل، انقلاب و ميهن اسلامي را در برابر تهاجم احتمالي بيگانگان پاس دارند.