توسکانیوز/ پریسا پرشاد/ جناب آقای رائفی پور و دوستان همفکرشان نمی دانند که فرق نفت اوپک و برنت و شیل و وست تگزاس چیست و یا صادرات نفت و گاز به اروپا توسط روسیه، ایران و یا جمهوری آذربایجان و جایگزینی خط لوله صادرات گاز سوثاستریم به اروپا در چه شرایطی قرار دارد.
ایشان و همفکرانشان تعدادی عدد در اخبار می بینند و می شنوند و تحلیل هایی آنی می کنند بی آنکه از سابقه سیاسی و اقتصادی موضوع اطلاعی داشته باشند و با همین تحلیل هایی که پایه و اساس آن داده های مقطعی است، عموم جامعه را گمراه کرده و حتی هزینه را برای تصمیم گیران در دولت و قوه مجریه بالا می برند.
امثال رائفی پور ها تفاوت از مزه نفت برنت با نفت اوپک اطلاع دارند؟ می دانند چه تاثیری در صادرات دارد؟
میدانند میزان سولفور نفت ها هم فرق دارد؟
میدانند نفت وست تگزاس که سبک تر و شیرین تر و کم سلفور تر است و برای تهیه بنزین استفاده میشود می تواند جایگزین بهتری از نفت ایران باشد؟
می دانند تولیدکننده های دیگر اوپک که مزه نفتشان به نفت ایران نزدیک است اما مشکلات تحریمی ایران را ندارند چندین گام از ایران شانس بیشتر و بهتری برای تصاحب بازارهای نفتی دارند؟
تحریم هم که نیستند تا قادر به بازپس گیری پول نفتشان نباشند در نتیجه رقبای ایران در این بازار ملتهب نفتی سود می کنند نه ایران که قادر نیست پول نفت خود را حتی پس بگیرد.
ایران روزانه حدود ۴۵۰ هزار بشکه به اتحادیه اروپا صادر میکند که با توجه به تحریم ها و هم صدایی کشورهای اروپایی مشخص نیست که این میزان صادرات چقدر ارز آوری دارد.
به طور مثال فرانسه که ۴ درصد نیاز نفتی خود را از ایران تامین میکند با امریکا در خصوص تحریم ها هم صدا شده است.پس ایران در شرایط تحریم های هسته ای نمی توان روی بازار اروپا حساب کند.
از طرفی دیگر مشتریان اصلی نفت ایران کشورهای اروپایی نیستند بلکه کشورهای چین، هند، ژاپن و کره جنوبی، هستند که ایران درخصوص عملیات بانکی و بازپس گیری پول فروش نفت مدتهاست با این کشورها نیز با چالش روبه رو است.
مسئله اصلی فقط تولید و صادرات نیست، مسئله فروش به قیمت واقعی و عملیات بانکی و بازپس گرفتن پول فروش نفت است.
اگر صادرات نفت ایران به هر دلیلی متوقف شود پالایشگاه بازار دیگری پیدا میکند و ساز و کار پالایشگاه را با نفت جدید تنظیم میکند و اگر این اتفاق بیفتد به سادگی نمی توان پالایشگاه رو با نفت قبلی یعنی نفت ایران تنظیم کرد یعنی ایران عملا یک پالایشگاه را از دست داده است.اگر نفت بفروشد نمی تواند به علت تحریم های هسته ای، پول آن را بگیرد.
از طرف دیگر اگر نفت روسیه یا نفت اوپک گران شود، تولید نفت شیل به صرفه تر شده و امریکا هم سود قابل توجهی می برد.
پس همچنان نمی توان از گران شدن نفت در بازار جهانی خوشحال بود چرا که ما زمینه های این درآمد رویایی را قبلا فراهم نکرده ایم و یا از دست داده ایم.
اما آنچه که مهم است این است که امثال رائفی پورها نمی دانند که اروپا به گاز بیش از نفت نیاز دارد.
در حالیکه روسیه که برنامه ریزی دارد تا سال ۲۰۳۵ بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده گاز ال ان جی جهان باشد اجازه میدهد ایران بازارش را _ حتی به فرض توانمندی _ تصاحب کند؟
از طرفی روسیه حتی در شرایط جنگ سرد هم صادرات گاز به اروپا را متوقف نکرد.
چرا که تصور میشود روسیه حاضر نیست از این کارت مهم و استراتژیک خود در شرایط نادرست استفاده کند و بازار مهم اروپا را به دومین صادر کننده گاز به اروپا یعنی نروژ و رقیب باهوشی چون قطر واگذار کند .
روسیه می داند قطع صادرات گاز به اروپا باعث تنوع بخشیدن به تأمین انرژی در این قاره سرد میشود که در نهایت این روسیه است که هم از جهت اقتصادی و هم از جهت سیاسی متضرر خواهد شد چرا که علاوه بر بازار مهم انرژی، نفوذ خود در کشورهای مهمی از جمله آلمان را از دست خواهد داد.
اما آنچه که در عمل اتفاق افتاده قطعا اروپا را به سمت تنوع بخشیدن به فروشندگان، سوق خواهد داد و در میان مدت به عقیده کارشناسان اروپا از نفت روسیه بی نیاز میشود چرا که در سال جاری وقتی گازپروم منابع ذخیره گاز اروپا را تکمیل نکرد و از زمانی که قیمت در بازار نقدی چهار برابر شد به اروپا گاز نفروخت و فقط به عمل به تعهداتش در قرارداد بلندمدت بسنده کرد.اروپاییان این را خوب دریافتند که حذف روسیه از بازار انرژی اروپا از اختلافات کشورهای عضو اتحادیه و بعضی مسائل سیاسی دیگر هم کم خواهد کرد.
و اما وضعیت ایران در این شرایط به این شکل رویایی نیست که برخی افراد در فضای مجازی به صورت غیرکارشناسی پیش بینی می کنند،
چندین مسئله مهم از جمله تحریم ها باعث شده که ایران مشتریان سنتی گاز خود از جمله عراق و ترکیه را هم نتواند حفظ کند. ترکیه به سمت جمهوری آذربایجان سوق پیدا کرده ،عراق به قطر چشم امید دوخته است.
در شهریور سال جاری (۱۴۰۰) اعلام شد یک میدان گاز عظیم در دریای خزر توسط ایران کشف شد که حتی قادر است حدود ۲۰ درصد گاز اروپا را تامین کند، اما از آنجاییکه ایران به علت تحریم ها و حتی مخالفت روسیه نتوانسته وارد خط لوله نابوکو شود عملا صادرات این میدان عظیم گازی با دشواری هایی مواجه خواهد شد.
در واقع ایران بازار بزرگ و مهم اروپا را به علت تحریم های هسته ای، به کشورهایی همچون آذربایجان واگذار کرده است. پس در شرایط فعلی ایران فقط می تواند تماشاچی درگیری های روسیه و اوکراین باشد بی آنکه دستاوردی از نظر اقتصادی متصور باشیم.
