توسکانیوز/نقی هدایتی/استاندار محترم گیلان اخیراً از تداوم رایزنیها با سرمایهگذاران خارجی در حوزه پسماند خبر داده و اعلام کرده است، با توجه به حجم بالای تولید زباله در استان، امکان ایجاد سه واحد زبالهسوز در نقاط مختلف وجود دارد. این خبر هرچند امیدبخش است، اما تجربه سالهای گذشته نشان داده که بدون اصلاح زیرساختهای اداری، رفع تعارضهای سازمانی و مقابله با فساد، هیچ سرمایهگذار داخلی یا خارجی قادر به پیشبرد طرحی پایدار در مدیریت زباله نخواهد بود.
1️⃣- مقایسه عملکرد شهرداری رشت با شهرداریهای ساری و نوشهر، تصویری روشن از فاصلهی فاحش در اراده و مدیریت شهری و حل یک بحران زیست محیطی ارائه میدهد. در ساری، نیروگاه زبالهسوز پس از سالها پیگیری، با مشارکت بخش خصوصی و حمایت مستقیم استانداری مازندران آغاز بهکار کرده و بخشی از انرژی برق شهری را نیز تأمین میکند. در نوشهر نیز پروژهی زبالهسوز زودتر از ساری به بهرهبرداری رسیده و سهم قابلتوجهی در کاهش آلودگی محیطزیست دارد.
2️⃣-ً در مقابل، شهرداری رشت که همزمان با ساری و نوشهر پروژه نیروگاه راآغاز کرد با وجود وعدههای متعدد، حتی از تعیین قطعی پیمانکار و سازوکار مالی پروژه ناتوان مانده و با گذشت بیش از ده سال از مطرحشدن موضوع، همچنان فاقد برنامهی اجرایی است. این وضعیت، نشانهی آشکار بیعملی و ضعف مدیریتی در ساختار شهرداری است.
4️⃣- مافیای زباله؛ مانع اصلی ساماندهی است، واقعیت تلخ
آن است و شواهدی وجود دارد که در شهر رشت، مافیای زباله هم در شورا و شهرداری نفوذ دارد و زباله به یک منبع درآمد چند میلیارد تومانی روزانه تبدیل شده است. جریانهای غیررسمی جمعآوری، حمل، تفکیک و فروش زباله در حاشیه شهر، شبکهای از منافع شخصی ایجاد کردهاند که هرگونه ساماندهی قانونی را تهدید میکند. این مافیا، با اتکاء به نفوذ در بدنه اجرایی و استفاده از حفرههای نظارتی، مانع اجرای طرحهای ساماندهی زباله شده است. تا زمانیکه این منافع غیرشفاف از شبکه مدیریت شهری حذف نشود، هیچ اصلاح ساختاری به نتیجه نخواهد رسید.
4️⃣- یکی از عوامل مؤثر در شکاف بین تصمیم و اجرا، ناهماهنگی ها ، بوروکراسی سنگین و ناکارآمد است.تعدد دستگاههای ذیربط شامل استانداری، شهرداری، محیط زیست، منابع طبیعی، بانکها، فرمانداریها و ادارات صمت، باعث شده تصمیمات اجرایی در چرخهی هماهنگیهای بینتیجه گرفتار شود. هر کدام از این نهادها اختیار ناقص دارند، اما مسئولیت کامل را نمیپذیرند؛ نتیجه آن، تأخیر مزمن و فرسایش اعتماد عمومی است.
5️⃣- فساد اداری؛ عامل فرار سرمایهگذاران است ، فساد اداری
و رفتارهای سلیقهای در صدور مجوز، ارزیابی طرحها و تخصیص زمین، واگذاری زباله ، عامل مستقیم بیاعتمادی سرمایهگذاران داخلی و خارجی است. در حالیکه در ساری و نوشهر تمام فرآیند سرمایه گذاری با مصوبه واحد استانداری و ضمانت اجرایی و کمترین ناهماهنگی انجام شد، در رشت ورود سرمایه گذاران هر بار در مرحلهی مذاکره به دلایل مختلف متوقف مانده است. بدون پاکسازی نظام اداری از فساد و تعاملات ناسالم، هیچ طرح زیربنایی پسماند در گیلان شکل نخواهد گرفت.
6️⃣- رقابت اداری و غیرسازندهی میان مدیریت پسماند استانداری و شهرداری رشت، از دلایل اصلی توقف و به نتیجه نرسبدن پروژههاست. به جای همکاری، هر یک درصدد اثبات برتری سازمانی خود هستند. این تعارض منافع، انرژی تصمیمگیری را صرف اختلافات دروندستگاهی کرده و عملاً بخش خصوصی را از صحنه خارج ساخته است.
7️⃣- فقدان نظام جامع آمار و اطلاعات شهری یکی از ریشهایترین ضعفها در حوزه پسماند است. بدون دادهی صحیح و زمانمند از حجم زباله، ترکیب مواد، مناطق بحرانی و گردش مالی حوزه زباله، هیچگونه برنامهریزی علمی قابل تحقق نیست. پایهی مدیریت شهری مدرن، بر آمار دقیق استوار است و این امر باید بهصورت ضروری توسط شهرداری و استانداری با تشکیل مرکز دادهی مشترک دنبال شود.
8️⃣- آقای استاندار، صادقانه و بهعنوان یک شهروند گیلانی و پاسدار پیشین، عرض میکنم:
اگر حل بحران زباله را به ساختار عادی اداری، به معاونتها، مدیرانکل و کارشناسان ستادی استانداری و شهرداری و محیط زیست و … واگذار کنید، سرنوشت شما نیز مانند استانداران پیشین در مواجهه با این معضل خواهد بود. تاکید بلکه تقاضا می کنم برای نجات گیلان از بحران زباله، پروژهای ویژه و خارج از ساختار معمول اداری تعریف کنید، مدیر پروژهای مستقل منصوب نمایید و شخصاً آن را زیر نظر بگیرید. تنها با مدیریت متمرکز، حذف رقابتهای سازمانی، شفافسازی مالی و حمایت از سرمایهگذار واقعی، میتوان استان را از چرخهی زباله و آلودگی نجات داد.
مسئلهی پسماند در گیلان دیگر یک موضوع محیطزیستی نیست، بلکه بحران تمامعیار اقتصادی، اجتماعی و امنیتی است.
اگر گیلان نتواند از منافع غیرشفاف، بوروکراسی فرسوده و فساد اداری عبور کند، سرمایهگذاران داخلی و خارجی نیز تنها مهمان جلسات خواهند بود؛ نه شریک توسعه.
جناب آقای استاندار :
گیلان به تصمیمی در سطح بحران ملی نیاز دارد، تصمیمی قاطع، شخصی و پروژهمحور، تا نام استاندار حقشناس به عنوان نجاتدهندهی گیلان از چنبره زباله، ثبت شود، نه در فهرست تکراری وعدههای ناتمام.
