اختصاصی توسکانیوز/بابک کاظمی _دانشجوی دکتری سیاست گذاری عمومی/
سودان سومین کشور بزرگ آفریقا و نیز دومین کشور بزرگ جهان عرب پس از الجزایر است. سودان بزرگترین کشور آفریقا و بزرگترین کشور جهان عرب بود تا اینکه در سال ۲۰۱۱ سودان جنوبی در پی برگزاری یک همهپرسی از این کشور جدا شد.
این کشور از سال ۱۹۶۷ تا حال حاضر تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته است حدود ۱۵ کودتای نظامی بخشی از این تحولات است تا اینکه در سال ۲۰۲۱ ارتش سودان به رهبری ژنرال عبدالفتاح البرهان با کودتا رئیس جمهور عمرالبشیر را از قدرت ساقط کرد
درگیری مسلحانه میان ارتش سودان به رهبری البرهان و نیروهای پشتیبانی سریع به رهبری حمیدتی سودان را به سمت یک جنگ داخلی فرسایشی برده است جنگی که میان دو ژنرال قدرت طلب شروع گردیده و زندگی مردم فقیر آفریقایی را دچار مشکلات فراوان کرده است تا جایی که ارتش سودان به رهبری البرهانی اعلام کرده است تا زمان انحلال نیروهای پشتیبانی سریع به نبرد ادامه خواهد داد در مقابل نیز نیروهای نظامی به رهبری حمید تی اعلام کرده که جنگ را تا زمان سیطره کامل بر ارتش ادامه خواهد داد لج و لجبازی های این جنرال همچنان تا امروز ادامه دارد علیرغم توافقنامه پنجم دسامبر2023در قالب توافقنامه نهایی چارچوب اصرار البرهان مبنی بر ادغام نیروهای پشتیبانی سریع در ارتش سودان موجب ادامه منازعات و درگیریهای داخلی شده است این توافقنامه تاکید دارد که نیروهای مسلح سودان در دوران انتقال قدرت تحت فرماندهی رئیس دولت غیرنظامی قرار گیرد همچنین در راس وزارت دفاع شخصیت نظامی قرار نگیرد در واقع بر مبنای این توافق نامه ژنرال البرهان به عنوان فرمانده ارتش سودان ریاست شورای حاکمیتی را از دست داده و اعمال حاکمیت بر نیروهای پشتیبانی سریع که معاون آن بود را از دست خواهد داد بر اساس این توافق نامه دو تشکیلات فوق به طور مستقل از هم فعالیت خواهند کرد همچنین توافقنامه ارتش سودان را از هرگونه فعالیت تجاری منع کرده است ولی نیروهای ارتش سریع سودان می تواند در زمینه استخراج طلا و تجارت آن فعالیت کنند فقدان سیطره ارتش بر نیروهای پشتیبانی سریع بر اساس توافق نامه یک تهدید واقعی برای ارتش سودان محسوب میشود به ویژه اینکه ارتش را در تقابل با یک ارتش دیگر که نیروهای پشتیبانی سریع خواهند بود قرار خواهد داد ژنرال حمید تی در موافقت با توافقنامه چارچوب در منازعه ارتش سودان سعی کرد برای خود مشروعیت بین المللی ایجاد کرده و همواره خودش را به عنوان حامی تحول دموکراتیک در سودان معرفی کند و موجب حضور مقتدرانه وی در مقابل البرهانی در جریان انتخابات ریاست جمهوری شود
اختلافات عبدالفتاح البرهان و حمیدتی دو ژنرال قدرتطلب در زمینه توافق چارچوب چیزی جز تغییر موازنه قوا میان ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع سودان نبوده به ویژه اینکه هر دوی آنها در تلاش برای بهره مندی از دوران تحولات سیاسی سودان و تحقق دستاوردهای خود هستند سناریوهای احتمالی در خصوص این جنگ داخلی می تواند با توجه به شرایط و نتایج به دست آمده احتمالی از پایان درگیری آتش بس موقت و توافقنامه نهایی میان دو گروه متفاوت باشد اما ذکر این نکته حائز اهمیت است که درگیری جاری میان ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع در واقع نبرد میان البرهان و حمید تی در راستای حکمرانی بر این کشور نیست بلکه این مسئله شاید بخش ثانوی منازعه باشد علت اصلی این درگیری ها این است که ارتش سودان با وجود ارتش دیگر خارج از سیطره خود مخالف است آن هم ارتشی که با ارتش سودان در موضوع میزان نیروی نظامی و تسلیحات جنگی رقابت می کند و همواره خطری دائمی برای انجام ماموریت های امنیتی و دفاعی از سوی آن می باشد همین مسئله در این شرایط روند انتقال قدرت در سودان را آسیب خواهد زد
