✍توسکانیوز/ نقی هدایتی/صبح روز جمعه، توفیق داشتم که به محلات عینک و ولکس که چند هزار نفر جمعیت دارد ، بروم و با کسبه و اهالی و معتمدین مردم گفت و گو کنم . مردم محله ولکس را با تالاب عینکش میشناسند. تالاب عینک از شرق به تقاطع غیرهمسطح شهدای گمنام، از شمال به بلوار شهید افتخاری، از جنوب به پارک دانشجو و مناطق مسکونی غیرمجاز و از غرب به شرکت دخانیات رشت محدود است. این تالاب بزرگترین تالاب شهری ایران و دومین تالاب بزرگ استان گیلان است. این مرداب از مناطق گردشگری مهم شهر رشت محسوب میشود.
محلات عینک، صفه سر، ولکس- حمیدیان در سمت غربی شهر واقع شده اند. اکثر افراد ساکن در این محلات از امکانات و خدمات مورد نیاز زندگی محرومند. بخش عمده ای از محدوده محلات فوق جزء طرح توریستی عینک می باشد. اراضی این ناحیه عمدتا فضاهاي کشاورزي بوده که توسط زمینداران به صورت غیر قانونی تفکیک و به ساخت و ساز اختصاص یافته است.
از بزرگترین معضلات تالاب رو به نابودی عینک مالکیت آن است. متولی فعلی پهنه آبی این تالاب شهری شرکت آب منطقهای گیلان است.طرحهای متعدد گردشگری تالاب عینک توسط مشاوران و سرمایهگذاران تهیه شده اما فرجامی نیافته اند. متولی و مالک کل پهنه خشکی این تالاب شهرداری رشت است اما مشکلات مالکیت سطوح آبی و خشکی، مانع عقد قرارداد برای بهسازی و سرمایهگذاری شده است. رفتار سازمان محیط زیست با این پهنه آبی زیبا و منحصر به فرد منفعلانه است .
جاری شدن فاضلاب در محله ولکس شهر رشت باعث آلودگی محیط زیست این منطقه شده و مشکلات فراوانی را برای ساکنان این منطقه به وجود آورده است. با کوچک ترین باران ، فاضلاب به خیابان و کوچه ها سرریز می شود و برای حل آن چاره اندیشی نشده است . بخشهایی از تالاب در میان خانهها اطراف و هجوم کوچهها و ساخت و سازهای غیرمجاز به سمت تالاب، در حال از بین رفتن و خشک شدن است. ذیلا به اهم مشکلات این محلات به شرح زیر است :
۱- انقراض گونه نیلوفر آبی به علت رشد گونه مهاجم سنبل آبی
۲- تخلیه روزانه و شبانه نخالههای ساختمانی و صنعتی و لاستیک در تالاب
۳- ساخت و ساز غیرمجاز در حریم قانونی دولت و حاشیه این تالاب طبیعی
۴- وجود دو نوع گیاه پیش رونده آبزی از نوع گیاه ” لی ” و ” نی ” در داخل استخر موجب کم شدن مساحت استخر و کدر شدن آب تالاب میشوند.
۵- مرگ و میر گسترده ماهیان به دلیل انفجار جمعیتی سرخس آزولا در پهنه این تالاب.
۶- ورود مسقیم فاضلاب و پسابهای صنعتی و شهری به تالاب.
۷- کاهش شدید پرندگان مهاجر
۸- عدم وجود ایستگاه محیط بانی سازمان محیط زیست.
۹- وجود حوزه های مسكونی ناپايدار در بافت های مركزی و نداشتن سند مالكيت
۱۰- عدم مشاركت برای بهسازی محل
۱۱- عدم وجود فرهنگ و هويت مشخص به علت مهاجرت پذيری بالای منطقه
۱۲- عدم وجود فضاهای جمعی مناسب برای تعامل اجتماعی ساكنان
۱۳- كمبود زيرساختهای فرهنگی و ورزشی برای گذران اوقات فراغت به ويژه برای جوانان
۱۴- شكل گيرب فعاليت های ناسازگار با نواحی سكونتی در برخی از قسمت های منطقه و نزول كيفيت زندگی محيط شهری
