اختصاصی توسکانیوز/ زهرا بوذری/معلم وکارشناس ارشد علوم سیاسی و عضو هیئت رئیسه جبهه اصلاحات گیلان.
میلاد خجسته حضرت زینب کبری (س)، بانوی صبر، آگاهی، شجاعت و مسئولیت‌پذیری، یادآور پیوند عمیق ایمان با خدمت به انسان و ایستادگی در برابر رنج و دشواری است. نام‌گذاری روز پرستار به مناسبت میلاد آن بانوی بزرگ، تنها یک انتخاب نمادین نیست؛ بلکه یادآور ارزش‌های والایی است که باید در رفتار حرفه‌ای، فرهنگ عمومی و سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت تجلی یابد.
حضرت زینب (س) پس از واقعه کربلا، با مراقبت از بازماندگان، حمایت از کودکان و بیماران، حفظ انسجام کاروان اهل‌بیت و رساندن پیام عاشورا، مسئولیتی بزرگ بر دوش گرفت. در روایت‌های دینی و فرهنگی ما، این نقش با مفهوم پرستاری و مراقبت پیوند خورده است؛ رسالتی که در آن، مهربانی با رنج‌دیدگان، شجاعت در شرایط دشوار و وفاداری به کرامت انسان، در کنار یکدیگر معنا می‌یابند. البته رسالت تاریخی حضرت زینب (س) فراتر از پرستاری به معنای حرفه‌ای امروز است و ابعاد معرفتی، اجتماعی و روشنگرانه گسترده‌ای دارد.
میلاد عقیله بنی هاشم بانوی صبر وایثار وپیام بر کربلا .. س … مبارک باد.
پرستاران از مهم‌ترین ارکان نظام سلامت‌اند؛ انسان‌هایی که در لحظات اضطراب، درد، تنهایی و گاه ناامیدی، در کنار بیماران و خانواده‌های آنان می‌مانند. مراقبت مستمر، رسیدگی به نیازهای جسمی و روانی، پیگیری درمان و حفظ آرامش بیمار، بخشی از مسئولیت سنگینی است که بر دوش این گروه حرفه‌ای قرار دارد.
پشت هر شیفت طولانی، هر شب بیداری و هر لحظه حضور بر بالین بیمار، دانش تخصصی، مسئولیت‌پذیری و گاه چشم‌پوشی از آسایش شخصی نهفته است. پرستار ممکن است در حساس‌ترین لحظات زندگی یک انسان، نخستین کسی باشد که درد او را می‌بیند، نگرانی‌اش را می‌شنود و برای حفظ جانش تلاش می‌کند.
این مسئولیت در شرایط عادی دشوار است؛ اما هنگام حوادث طبیعی، بحران‌های اجتماعی و جنگ، ابعادی به‌مراتب سنگین‌تر پیدا می‌کند. در چنین موقعیت‌هایی، پرستاران نه‌تنها با افزایش شمار مجروحان و بیماران، بلکه با کمبود امکانات، فشار روانی، خستگی مفرط و نگرانی برای امنیت خود و خانواده‌هایشان روبه‌رو می‌شوند.
جنگ، پیش از هر چیز، زندگی انسان‌ها را هدف قرار می‌دهد؛ و در میان آسیب‌های آن، تهدید بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و نیروهای امدادی، نگرانی‌هایی عمیق و گسترده ایجاد می‌کند. در جنگ رمضان و حملات نظامی اخیر، گزارش‌هایی از آسیب‌دیدن مراکز درمانی کشور منتشر شد؛ از جمله آسیب به بیمارستان گاندی تهران در پی انفجارهای مجاور آن در آغاز درگیری‌ها. چنین رخدادهایی بار دیگر اهمیت حفاظت از مراکز درمانی و امنیت کارکنان سلامت را برجسته می‌کند.
در این شرایط، پرستارانی که در مراکز درمانی می‌مانند، به مجروحان رسیدگی می‌کنند و در کنار بیماران و خانواده‌های نگران آنان قرار می‌گیرند، جلوه‌ای روشن از مسئولیت حرفه‌ای و تعهد انسانی را به نمایش می‌گذارند. آنان در حالی به نجات جان دیگران می‌اندیشند که خود نیز ممکن است با ترس، خستگی، فقدان و خطر مواجه باشند.
باید به یاد داشت که بیمارستان، پناهگاه انسان در برابر درد و مرگ است و کادر درمان باید بتواند فارغ از هرگونه تهدید، وظیفه انسانی خود را انجام دهد. حفاظت از بیماران، پرستاران، پزشکان، نیروهای امدادی و مراکز درمانی، یک ضرورت اخلاقی و انسانی و از اصول بنیادین حقوق بشردوستانه بین‌المللی است.
تجلیل از پرستاران در روزهای جنگ، تنها ستایش فداکاری آنان نیست؛ بلکه تأکید بر حق مردم برای برخورداری از خدمات درمانی ایمن و ضرورت پاسداری از حرمت جان انسان‌هاست.
با وجود ارزش معنوی و اجتماعی حرفه پرستاری، نمی‌توان از دشواری‌های شغلی و معیشتی این گروه چشم پوشید. فشار کاری، کمبود نیروی انسانی، شیفت‌های طولانی، فرسودگی جسمی و روانی، نگرانی‌های معیشتی، تأخیر در پرداخت مطالبات و ضرورت تناسب میان مسئولیت‌های حرفه‌ای و دریافتی‌ها، از جمله مسائلی هستند که باید با نگاهی جدی و راهبردی مورد توجه قرار گیرند.
پرستاری که مسئولیت حفظ جان انسان‌ها را بر عهده دارد، خود نیز به امنیت شغلی، درآمد متناسب، محیط کار ایمن، استراحت کافی، حمایت روانی و احترام حرفه‌ای نیازمند است. نمی‌توان از پرستاران انتظار فداکاری مستمر داشت، اما برای تأمین نیازهای اساسی آنان و خانواده‌هایشان برنامه‌ای پایدار نداشت.
قدردانی از پرستاران زمانی معنا و اعتبار واقعی پیدا می‌کند که از سطح سخن و مراسم فراتر رود و در تصمیم‌ها، بودجه‌ها، قوانین و عملکرد دستگاه‌های مسئول دیده شود.
از این‌رو، دولت و نهادهای حاکمیتی وظیفه دارند با برنامه‌ریزی مؤثر و تأمین منابع پایدار، برای رفع مشکلات این قشر اقدام کنند؛ از جمله:
#پرداخت منظم و عادلانه حقوق، مزایا و مطالبات قانونی و اصلاح سازوکارهای جبران خدمات، متناسب با مسئولیت و سختی کار.
#تأمین نیروی انسانی کافی برای کاهش فشار کاری و جلوگیری از فرسودگی شغلی.
#فراهم‌کردن امنیت شغلی، قراردادهای منصفانه و فرصت‌های برابر برای رشد حرفه‌ای.
# ارتقای ایمنی محیط کار وارائه حمایت های روانی و اجتماعی، به‌ویژه پس از مواجهه با حوادث و شرایط جنگی.
#تقویت آموزش‌های تخصصی، امکانات حرفه‌ای و مشارکت واقعی پرستاران در تصمیم‌گیری‌های مربوط به نظام سلامت.
#شنیدن صدای تشکل‌های صنفی و پیگیری شفاف و زمان‌بندی‌شده مطالبات پرستاران.
این اقدامات نه امتیازهای ویژه، بلکه بخشی از الزامات اداره مسئولانه نظام سلامت و صیانت از حقوق مردم است.
یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های امروز نظام سلامت، ایجاد انگیزه برای ورود و ماندگاری نسل جوان در حرفه پرستاری است. جوانان باید بتوانند این مسیر را نه انتخابی همراه با فرسودگی و نگرانی دائمی، بلکه حرفه‌ای ارزشمند، امن، قابل پیشرفت و برخوردار از آینده‌ای روشن ببینند.
توصیه به جوانان برای انتخاب پرستاری، زمانی اثرگذار خواهد بود که با اقدام عملی همراه شود. بهبود شرایط تحصیل و کارآموزی، تقویت ارتباط میان دانشگاه و مراکز درمانی، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، پرداخت متناسب با تخصص و مسئولیت، فراهم‌کردن مسیر ارتقای علمی و حرفه‌ای و تضمین تعادل منطقی میان کار و زندگی، می‌تواند انگیزه ورود به این عرصه را افزایش دهد.
همچنین باید شأن اجتماعی پرستاران در فرهنگ عمومی تقویت شود و جامعه دریابد که پرستاری صرفاً اجرای دستورهای درمانی نیست؛ بلکه حرفه‌ای علمی، تخصصی و مبتنی بر تصمیم‌گیری، مهارت، مراقبت مستمر و ارتباط انسانی است.
اگر خواهان نظام سلامت توانمند و تاب‌آور هستیم، باید پیش از آنکه کمبود نیروی انسانی به بحرانی جدی‌تر تبدیل شود، برای حفظ پرستاران باتجربه و جذب جوانان مستعد برنامه‌ریزی کنیم. سرمایه‌گذاری در پرستاری، سرمایه‌گذاری در سلامت امروز و امنیت درمانی فردای جامعه است.
میلاد حضرت زینب کبری (س) و روز پرستار، فرصتی برای تجدید عهد با ارزش‌هایی است که آن بانوی بزرگ نماد برجسته آن‌هاست: صبر آگاهانه، شجاعت، مسئولیت‌پذیری و همراهی با انسان در سخت‌ترین لحظات زندگی.
پرستاران ما در بیمارستان‌ها، مراکز درمانی، حوادث و روزهای جنگ، بارها نشان داده‌اند که خدمت به انسان مرز نمی‌شناسد و مسئولیت حرفه‌ای می‌تواند در دشوارترین شرایط نیز چراغ امید را روشن نگه دارد.
اما جامعه‌ای که از پرستاران انتظار ایثار دارد، باید به همان اندازه برای حمایت از آنان مسئولیت بپذیرد. نمی‌توان فداکاری را ستود و در برابر مشکلات معیشتی، فشار کاری و ناامنی شغلی بی‌تفاوت ماند. نمی‌توان از جوانان خواست به این حرفه بپیوندند، اما جذابیت، امنیت و آینده آن را تضمین نکرد.
امروز بیش از هر زمان دیگری به نگاهی نیاز داریم که پرستار را نه فقط در روز پرستار، بلکه در تمام روزهای سال ببیند؛ در شیفت‌های دشوار، در شب‌های اضطراب، در روزهای بحران و جنگ و در لحظاتی که حفظ جان یک انسان به دانش، دقت و حضور بی‌وقفه او وابسته است.
حرمت پرستار، حرمت جان انسان است؛ حمایت از پرستار، حمایت از سلامت جامعه است؛ و توجه به آینده پرستاری، مسئولیتی مشترک میان دولت، حاکمیت و جامعه است.
میلاد باسعادت حضرت زینب کبری (س) و روز پرستار را به همه پرستاران شریف و فداکار ایران، به‌ویژه آنان که در روزهای دشوار جنگ و بحران، استوار در کنار مردم ایستادند، صمیمانه تبریک می‌گویم و امیدوارم پاسداشت این روز، سرآغاز اقداماتی پایدار برای بهبود شرایط زندگی و کار آنان و ساختن آینده‌ای شایسته برای حرفه پرستاری باشد.🍀◼
