️ ✍️توسکانیوز/بابک کاظمی/دکتری سیاستگذاری عمومی
وقتی از توسعه سخن میگوییم، معمولاً ذهنمان به سمت اقتصاد، سرمایهگذاری، منابع طبیعی، فناوری و زیرساختهای عمرانی میرود. اما پیش از همه اینها، یک عنصر تعیینکننده وجود دارد و آن «انسان» است. هیچ کشوری صرفاً با داشتن منابع مالی و طبیعی توسعهیافته نمیشود؛ توسعه زمانی اتفاق میافتد که جامعه از انسانهایی برخوردار باشد که بتوانند فکر کنند، مسئله را بشناسند، پرسش کنند، گفتوگو کنند و برای حل مسائل راهحل ارائه دهند.
به همین دلیل مدرسه را باید یکی از مهمترین نقاط آغاز توسعه دانست. مدرسه فقط محل انتقال محفوظات و کتابهای درسی نیست؛ مدرسه جایی است که شخصیت اجتماعی، توانایی ارتباط با دیگران، مسئولیتپذیری، خلاقیت و شیوه مواجهه با مسائل در آن شکل میگیرد.
اگر قرار است جامعهای خلاق و نوآور داشته باشیم، باید کودکی را تربیت کنیم که از پرسیدن نترسد. کودکی که بتواند درباره آنچه میبیند «چرا» بپرسد، با دیگران گفتوگو کند و برای یک مسئله چند راهحل مختلف پیدا کند. آموزش زمانی میتواند موتور توسعه باشد که دانشآموز را صرفاً به حفظ کردن پاسخهای آماده محدود نکند، بلکه او را برای پیدا کردن پاسخهای تازه آماده کند.
در این میان، سالهای نخست زندگی اهمیت ویژهای دارد. بسیاری از نگرشها و مهارتهای اجتماعی در همین سالها شکل میگیرد. بنابراین سرمایهگذاری در دوره پیشدبستانی و ابتدایی صرفاً یک هزینه آموزشی نیست؛ سرمایهگذاری برای آینده جامعه است.
از سوی دیگر، مدرسه باید محل تمرین زندگی اجتماعی باشد. کار گروهی، مسئولیتپذیری، احترام به نظر متفاوت، گفتوگو و مشارکت باید در تجربه روزمره دانشآموزان حضور داشته باشد. نمیتوان از جامعهای مشارکتجو انتظار داشت اما در مدرسه فرصت مشارکت واقعی را از دانشآموز گرفت.
مسئله توسعه در نهایت به کیفیت انسانهایی بازمیگردد که یک جامعه تربیت میکند. اگر انسان توانمند، خلاق، مسئول و پرسشگر تربیت کنیم، امکان حل بسیاری از مسائل اقتصادی و اجتماعی نیز افزایش خواهد یافت.
بنابراین اگر به دنبال توسعه پایدار هستیم، شاید لازم باشد پیش از آنکه از پروژههای بزرگ اقتصادی سخن بگوییم، به کلاس درس نگاه کنیم. آینده کشور از همین امروز و از همین کلاسها آغاز میشود.
